Hoe Ede uw geld opmaakt

Gepubliceerd op 24 januari 2026 om 14:20

Daar zit ik dan, op mijn kantoor, starend naar een uitnodiging voor de "Inclusieve dialoogtafel over de transitie van de openbare ruimte". Ik verslikte me bijna in mijn (niet-biologische) koffie. Mijn manager kwam ook nog eens langs om te polsen of ik al had nagedacht over de "intersectionele aspecten" van ons nieuwe project. Ik keek hem aan alsof hij Chinees sprak. "Ik probeer gewoon de cijfers kloppend te krijgen," zei ik. Hij keek me meelijwekkend aan, de blik van een witte schaap die een afvallige ziet.

De vrouw appte ondertussen of ik "niet wilde vergeten om die 15 euro te doneren voor de buurt-yoga-coach". Blijkbaar is de stress van het onkruid wieden in onze 'biodiversiteitstuin' haar te veel geworden. Ik zuchtte. Het gezeik thuis is een exacte kopie van de Edese begroting: het geld vliegt de deur uit naar dingen waar we vroeger gewoon 'gezond verstand' voor gebruikten.

Welkom in de Deug-industrie van Ede. Een web van gesubsidieerde clubjes, stichtingen en 'projectbureaus' die als paddenstoelen uit de grond schieten rondom het raadhuis. Terwijl de gewone ondernemer vecht tegen stijgende lasten en een woud aan regels, krijgt de ene na de andere 'coach' een zak met belastinggeld om ons te vertellen hoe we moeten leven. We hebben praatgroepen voor de klimaatangst, workshops over 'wit privilege' bij de koffieautomaat, en natuurlijk die eindeloze stroom aan 'participatietrajecten' waar de uitkomst al vaststaat voordat de eerste veganistische koek is opgegeten.

Het is pure hypocrisie. Deze 'deug-professionals' noemen zichzelf progressief of sociaal bewogen, maar in feite zijn ze de grootste profiteurs van de lokale belastingen. Ze creëren problemen die er niet zijn, om vervolgens met een gesubsidieerde oplossing te komen. En de burger? Die ziet zijn OZB-rekening stijgen terwijl de gaten in de weg steeds dieper worden. Maar hé, we hebben wel een prachtig 'visiedocument' over de genderneutrale herinrichting van de heide!

Als ik hier op mijn werk hardop zou zeggen dat we die subsidies beter kunnen steken in meer blauw op straat of het verlagen van de parkeertarieven, dan vallen de biologische quinoa-salades direct op de grond. "Onverdraagzaam!" roepen ze dan. Want in de ogen van de Edese elite is 'verdraagzaamheid' alleen bedoeld voor mensen die exact hetzelfde denken als zij. De rest? Dat zijn de 'slechteriken' die niet mee willen in de vaart der volkeren.

De echte grap is dat deze hele industrie draait op de angst van de gewone man. De angst om zijn baan te verliezen, de angst om 'gecanceld' te worden door de lokale media. Daarom schrijven wij anoniem. Omdat we weigeren mee te buigen met de wind van de dag, maar wel onze hypotheek moeten betalen aan de bank die waarschijnlijk ook weer een 'duurzaamheidslabel' op ons huis heeft geplakt.

Ik ga maar weer aan de slag met mijn spreadsheets. Misschien kan ik ze zo inkleuren dat het lijkt op een regenboog, dan krijg ik vast promotie van mijn manager.

De groeten van de man die wél werkt voor zijn geld, in plaats van te teren op de Edese deug-subsidie.

De Anonieme Realist