Persoonlijke blogs van Mehmet

Mijn familiegeschiedenis begon niet op een stoffige steppe in Anatolië, maar tussen de ronkende machines van de ENKA-fabriek op de Kleefse Waard. Als kind hoorde ik de verhalen over de spinnerij, een plek waar de geur van rotte eieren – de doordringende stank van zwavelwaterstof – in de muren en in de kleren trok. Terwijl mijn opa daar eind jaren zestig in die chemische walm de Arnhemse kunstzijde stond te spinnen, weefde hij onbewust aan het ingewikkelde tapijt van mijn identiteit. Hij dacht dat hij een tijdelijke brug bouwde; in werkelijkheid plantte hij een Turkse vlag in de Gelderse klei die nooit meer weg zou gaan.

Mijn opa, die in de jaren zeventig op het perron van station Sirkeci in Istanbul stapte met niets meer dan een houten koffer en een droom, zei altijd tegen me: "Zoon, de eenheid van een familie is als een porseleinen kom; zolang hij heel is, houdt hij ons allemaal bij elkaar, maar zodra er een barst in komt, valt hij in duizend stukjes en kun je er nooit meer uit eten." Hij reisde dagenlang in een overvolle trein vanuit Turkije naar Nederland, zijn hele wereld verpakt in dat dunne multiplex.

Het mooie van schrijven is dat je de wereld kunt ordenen, maar soms heb je een Mark nodig om die wereld weer even flink door elkaar te rammelen. Zeker nu. De verkiezingen zijn achter de rug, de stemmen zijn geteld, maar de livestream van de gemeente Ede staat desondanks op zwart. De raadszaal is nu het domein van de formatie; achter gesloten deuren wordt er onderhandeld over een nieuw college, en dat laat een onwerkelijke leegte achter in mijn huiskamer. Geen live debatten, geen scherpe interrupties en – tot mijn oprechte spijt – geen gepassioneerde betogen meer van Rashid Görgülu. Nu DPE van het toneel is gevaagd, is die kleurrijke stem uit de raad verdwenen. Ik moet eerlijk bekennen: ik ben aan het afkicken. Terwijl de politiek zich afspeelt in de wandelgangen, voeren wij bij gebrek aan digitaal schouwspel ons eigen debat.

Wie wel eens naar een concert van de Amerikaanse metalband Manowar is geweest, weet wat de essentie is: bloedbroederschap, onverzettelijkheid en een bijna religieuze verering van ‘staal’. Voor een buitenstaander in het vrije Westen is het vaak camp, een over-the-top toneelstukje. Maar wie verder kijkt dan de leren broeken, ziet waarom deze muziek in landen als Turkije of Iran een diepere, bijna spirituele snaar raakt.

Waarom Gaza ook Ede aangaat?  Laat ik beginnen met een bekentenis die sommigen van mijn Turkse broeders misschien zal verbazen: ik ben een fan van Ruben van Druiten. In een wereld van politiek correct gewauwel en gladgestreken praatjes is Ruben een verademing. Hij is grappig en "echt". Hij zegt waar het op staat, hij zegt dingen waar anderen hun vingers niet aan durven branden, en hij is – laten we eerlijk zijn – een beste vent. Ik stem al jaren Burgerbelangen, ik geloof in een sterke lokale identiteit en ik heb een broertje dood aan de opkomst van religieuze politiek die onze seculiere waarden ondermijnt. Mijn kompas? Dat is Atatürk. Moderniteit, scheiding van kerk en staat, en een nuchtere, rechtse blik op de wereld.

Ede verandert. Wie door de wijken wandelt waar ik dertig jaar geleden mijn eerste stappen zette, ziet de transformatie. Maar terwijl de straten van kleur verschieten, blijft het in het raadhuis oorverdovend stil over de schaduwkanten daarvan. Als columnist van de Edese Wolven word ik vaak weggezet als de ‘dwarsligger’, maar iemand moet de feiten benoemen die de christelijke en linkse partijen liever onder het tapijt vegen.

Het stemrecht is een van de krachtigste instrumenten die een burger bezit om de eigen toekomst en die van de samenleving vorm te geven. Binnen de Turkse gemeenschap in Nederland zien we echter vaak dat loyaliteit aan de eigen achtergrond of identiteit een doorslaggevende rol speelt in het stemhokje. Hoewel de behoefte aan herkenning en vertegenwoordiging begrijpelijk is, brengt blindelings stemmen op basis van afkomst risico’s met zich mee. Kiezers met een migratieachtergrond ervaren vaak een gebrek aan belangenbehartiging wanneer de politiek zich enkel focust op identiteit in plaats van op concrete oplossingen.

Soms sta ik aan de rand van het Huygenspark en knijp ik mijn ogen een beetje dicht. Als je de flats wegdenkt en alleen naar die grijze vlakte kijkt, zou je zomaar kunnen denken dat we hier op de luchtplaats van een gevangenis staan. Het is een betonnen bak, een soort architectonische verontschuldiging voor het feit dat ze de rest van Ede-Zuid hebben volgebouwd met steen en asfalt.