Wie de afgelopen jaren de politiek in Ede heeft gevolgd, kan het niet zijn ontgaan: de strategie van Gemeentebelangen (GB) lijkt rechtstreeks uit de handleiding van de Romeinse keizers te komen. ‘Panem et circenses’ – brood en spelen. Maar terwijl het volk wordt vermaakt met ludieke acties, wordt de politieke werkelijkheid vakkundig achter een rookgordijn gehouden.
De tactiek van de lijstduwers
Het recept is even simpel als effectief. Men neme een lange lijst met namen, bij voorkeur prominente Edenaren uit de sportwereld of het verenigingsleven. Denk aan lokale helden zoals Jan Randewijk. Deze mensen, vaak cafe-eigenaren of clubiconen met een enorme naamsbekendheid, trekken massa’s stemmen op persoonlijke titel. Het wrange? Velen van hen hebben nooit de intentie om daadwerkelijk in de raad plaats te nemen. Ze dienen als stemmenkanonnen voor een partij die, eenmaal aan de macht, een heel andere koers vaart.
De clown en de condooms
En dan is er Peter de Pater. De man die de politiek soms lijkt te verwarren met een carnavalstocht. In 2022 trok hij de aandacht door condooms uit te delen op het Museumplein. Het doel? De belofte van een 24-uurs openstelling van het uitgaansplein. Een briljante marketingstunt, maar de realiteit is dat het Museumplein nog steeds niet de bruisende 24-uurs hotspot is die werd beloofd. Hetzelfde geldt voor de luchtkastelen van een recreatieplas of betaald voetbal in Ede: het klinkt fantastisch in de campagnefolder, maar in de raadszaal blijft het ijzingwekkend stil.
Peter de Pater: Pro actief aanbieden van het vestigen van AZC's in Ede, maar in stemwijzers stellen dat je tegen bent. (Bron Waybackmachine.org gemeentebelangen 2014)
Rechts praten, maar een linkse agenda doorvoeren.
De grootste gedaanteverwisseling vindt echter plaats ná de verkiezingen. In de Kieskompassen profileert Gemeentebelangen zich vaak als een rechtse, VVD-achtige partij, fel tegen zaken als een AZC. Maar wie kijkt naar het stemgedrag van de afgelopen jaren, ziet een heel ander beeld. Zodra de pluche stoelen zijn verdeeld, stemt GB braaf mee met de coalitie voor de komst van asielzoekerscentra. Ook miljoenenprojecten zoals de World Food Experience—een bodemloze put van gemeenschapsgeld—kregen de volle steun van deze zogenaamde ‘volkspartij’.
Zand in de ogen
Het is een geraffineerd spel. Tijdens de campagne de wolf in schaapskleren die de taal van de straat spreekt, maar in het pluche de trouwe bondgenoot van de gevestigde macht. Terwijl de oppositie, zoals BurgerBelangen Ede en de VVD proberen te wijzen op de top-downcultuur in het gemeentehuis, strooit Gemeentebelangen nog een keer met gratis brood en spelen.
De vraag voor de volgende verkiezingen is simpel: trapt de Edese kiezer er weer in, of is de houdbaarheidsdatum van deze politieke goocheltruc eindelijk verstreken?
