De stembussen zijn koud gesloten of de schokgolf dondert al door de bossen van de Veluwe. De wolven, die de afgelopen tijd dachten de dienst uit te maken op de heide, kijken verbijsterd om zich heen. Ze zijn geschokt. En terecht, want het politieke landschap waarin zij hun gang konden gaan, is vannacht flink door elkaar gehusseld. De grote winnaar? De SGP. Met twee zetels winst kronen zij zich met maar liefst negen zetels tot de onbetwiste koning van de raad! In een tijd van onzekerheid kiest de kiezer massaal voor de stabiele koers van de mannen met de bijbel onder de arm. Rechts is groter dan ooit, en dat is de opsteker van deze verkiezingen. Het is een duidelijk signaal: de burger wil weer een koers die ergens op gebaseerd is.
Maar achter deze winst schuilt een verschuiving op de rechterflank die de wenkbrauwen doet fronsen. We zien een klassiek staaltje stuivertje wisselen dat de inhoudelijke kwaliteit van de raad wel eens duur te staan kan komen. Burgerbelangen, jarenlang de motor van lokale dossierkennis en de stem van de straat, heeft flink moeten inleveren. De zetel die zij verloren, lijkt rechtstreeks te zijn doorgesluisd naar het voorheen 'afwezige' Forum voor Democratie, dat vanuit het niets naar drie zetels is geknald. Het is een één-op-één ruil: de degelijke, lokale ervaring van Burgerbelangen wordt ingewisseld voor de ideologische retoriek van Forum.
Deze verschuiving doet de politieke inhoud waarschijnlijk geen goed. Waar Burgerbelangen bekendstaat om het behartigen van tastbare lokale zaken, brengt de winst van Forum een meer landelijke, abstracte agenda naar de raadzaal. De kiezer heeft gesproken, maar de vraag is of de kwaliteit van het bestuur hiermee gediend is. Kwantitatief is rechts sterker, maar kwalitatief laat de ruil tussen deze twee partijen een gat achter. Ondertussen wist Gemeentebelangen nog net een kleine winst mee te snoepen, als een partij die handig manoeuvreert tussen de grote verschuivingen door.
En dan, als een vreemde eend in de bijt (of een wolf in de schaapskooi?), is daar de Partij voor de Dieren. Radicaal en nieuw in de raad. Terwijl de SGP de jacht op de wolf het liefst vandaag nog zou openen, komen de dierenvrienden de barricades op om elke struik op de hei te beschermen. De tegenstellingen kunnen niet groter: aan de ene kant de stevige, behoudende winst van de SGP, aan de andere kant de komst van een partij die het hele systeem op de schop wil gooien.
De balans? Een raad die diep naar rechts is overgeheld. De SGP leidt de dans en viert feest, maar de echte prijs wordt betaald door de inhoud. Het verlies van de nuchtere expertise van Burgerbelangen ten gunste van de zetelwinst van de 'nieuwkomers' op rechts betekent dat de debatten feller, maar misschien ook minder feitelijk zullen worden. Het goede nieuws voor de rechtse kiezer is overduidelijk, namelijk dat rechts in zijn totaliteit gewonnen heeft, maar één ding is zeker: de rust op de Veluwe zal in de raadszaal nog ver te zoeken zijn. De wolven zijn geschokt, maar de politieke strijd is pas net begonnen.
Hoewel wij als volgers flink balen van het verlies aan inhoudelijke kwaliteit, maakt deze nieuwe dynamiek het politieke schouwspel voor onze blog interessanter dan ooit. De verschuivingen op rechts en de komst van radicale tegenpolen zorgen voor een spanningsveld dat we niet mogen missen. Voor ons is dit pure munitie; het is voer voor scherpe analyses en een reden om de ontwikkelingen vanaf de zijlijn nauwlettender dan ooit gade te slaan. De messen worden geslepen, en wij zitten op de eerste rij.