De grote formatie puzzel

Gepubliceerd op 20 maart 2026 om 15:24

De stembussen zijn dicht en de uitslag laat een politiek mijnenveld achter. De SGP is weliswaar als grootste partij uit de bus gekomen en mag dus traditioneel het initiatief nemen voor de formatie, maar de olifant in de kamer is niet te negeren. De grote winnaar van deze verkiezingen is namelijk Forum voor Democratie. In een gezonde democratie is het gebruikelijk om de partij met de meeste winst direct bij de macht te betrekken, maar de vraag is: durft de SGP dat aan? Of wordt Forum voor Democratie nu net zo vakkundig gepasseerd als Burgerbelangen de vorige keer?

De puzzelstukjes liggen uitgespreid op tafel en de roep om een koers over 'rechts' is luider dan ooit. Maar 'rechts' is in deze arena geen eenheidsworst. De SGP staat voor standvastigheid, maar ze kunnen het niet alleen. Ze hebben de 'kruipolie' van de polder nodig: het CDA. Hoe de wind ook waait, het CDA zit er altijd bij. Zij zijn degenen die de stroeve raderen smeren totdat er een akkoord ligt waar niemand echt verliefd op is, maar waar iedereen mee kan leven.

Ondertussen zal de ChristenUnie een toontje lager moeten zingen. De verkiezingsuitslag dwingt hen tot bescheidenheid; de tijd dat zij de morele koers dicteerden lijkt voorbij in dit nieuwe, rechtsere krachtenveld.

De sleutelrol is echter weggelegd voor Gemeentebelangen. Getalsmatig zijn zij simpelweg onmisbaar om tot een meerderheid te komen. Als de ideale wisselspeler kunnen zij het gat dichten tussen de ideologische flanken en de nuchtere realiteit van het dorp. Zij zijn de pragmatici die de abstracte plannen van de winnaars moeten vertalen naar de stoeptegel in de straat.

De formatie wordt een lakmoesproef voor de SGP. Kiezen zij voor de veiligheid van de gevestigde orde met het CDA en de ChristenUnie, of erkennen ze de verschuiving in het electoraat door Forum voor Democratie een plek aan de tafel te geven? Eén ding is zeker: zonder de juiste mengmenging van SGP-traditie, CDA-smeerolie en de nuchterheid van Gemeentebelangen, blijft de motor van deze coalitie gegarandeerd pruttelen.