Fener of Gala?

Gepubliceerd op 11 november 2026 om 09:30

Als je net als ik uit een warm arbeidersgezin komt maar inmiddels een solitair, academisch leven leidt, vallen de vaste sociale patronen je extra snel op. Vroeger, wanneer ik nieuwe Turkse gezichten ontmoette, hoefde ik mijn agenda niet open te slaan voor de standaardvragen. Ze kwamen altijd. Altijd. Eerst: „Ben je voor Galatasaray of Fenerbahçe?” Een sportieve lakmoestest om te zien uit welk hout je gesneden bent. Hoewel ik tegenwoordig met een wetenschappelijke blik naar de wereld kijk, blijft mijn hart door mijn jeugd trouw aan het geel-blauw van Fenerbahçe. De rivaliteit blijft in Nederland gelukkig gezond en gemoedelijk, zonder de harde haat die je hier tussen Ajax en Feyenoord ziet. Direct daarna volgde de onvermijdelijke tweede vraag: „Uit welke provincie kom je?”

In Nederland is die tweede vraag ondenkbaar. Niemand voelt een diepe, spirituele connectie omdat ze allebei uit Utrecht of Gelderland komen. De Nederlandse provincie is een administratief vinkje, een koude grens op de kaart zonder emotie. Een Fries voelt zich Fries, maar vraag zelfs een Utrechter en een Noord-Hollander  naar hun gedeelde provinciale trots en het blijft akelig stil. Provincies zijn hier simpelweg geen ‘ding’. Ze dragen geen gevoel, behalve misschien Brabant en Limburg.

In Turkije is dat een compleet ander verhaal. Dat heeft deels te maken met pure schaal. Turkse provincies zijn gigantisch vergeleken met de Nederlandse polders. Ze omvatten uitgestrekte landschappen, eigen bergketens en unieke klimaten. Maar de echte reden is de onzichtbare cultuur die eraan kleeft.

Als twee Turken ontdekken dat ze uit dezelfde provincie komen, ontstaat er direct een trotse, onbreekbare band. Je bent vanaf dat moment elkaars Hemşehri – een eretitel voor je provinciegenoot. Het is alsof je in een vreemd land plotseling je broer tegenkomt. Het betekent dat je dezelfde dialecten begrijpt, dezelfde specifieke gerechten mist en opgroeide met dezelfde tradities en humor. Die provincie is geen streepje op de kaart, het is je identiteit. Als Hemşehri help je elkaar, onvoorwaardelijk.

Zelfs voor een wolf die tegenwoordig het liefst alleen jaagt en zijn eigen pad kiest, blijft dat gevoel herkenbaar. Je kunt de provincie wel verlaten, maar de provincie verlaat jou nooit.

Mehmet