We vragen ons af of er inwoners zijn die daadwerkelijk zeseneenhalf uur naar een Edese raadsvergadering kijken. Wij denken van niet. Waar gisteren veel landelijke aandacht uitging naar het marathondebat in de Tweede Kamer in Den Haag over het Pakket Belastingplan 2027, dat meer dan dertien uur duurde, ging het er lokaal een stuk minder dynamisch aan toe. Het kan dus nog langer, maar in Ede lag het tempo aanzienlijk lager. Ook de Wolven hebben niet alles van begin tot eind gevolgd, maar pikten de opvallendste momenten uit de tweede termijn van de programmabegroting 2027-2030.
De aftrap en de motieregen
De grootste oppositiepartij PRO trapte af met Robin Bongers Karmaoui. Hij diende de meeste moties en een amendement in, en trok daarnaast ook nog enkele moties in. Daarna volgde Gerrit Flier (SGP) met één motie over verkeersveiligheid, die hij later weer introk.
Sam Elfvering (D66) kwam met meerdere voorstellen, waaronder een motie over vrouwenveiligheid. Wat ons betreft een vorm van symptoombestrijding en selectieve blindheid: als je tegelijkertijd pleit voor ongebreidelde immigratie, laat je de olifant in de kamer onbenoemd waar dit geweld en dit denken over vrouwen vandaan komt.
Henk Righolt (Gemeentebelangen) stoorde zich aan de overlast van fatbikes in Ede centrum en kondigde hierover een motie aan die hij later weer introk. Ook stoorde hij zich aan het moeizame aanvraagproces voor evenementenvergunningen. Dat moet beter, hoe kan het ook anders.
Arie Barendrecht (ChristenUnie) haalde ondertussen de generatietoets weer van stal. Tja, de afweging wat een besluit betekent voor komende generaties ligt uiteindelijk gewoon bij de politiek zelf, vinden wij.
Het rekenfoutje en de hondenbelasting
Ruben van Druiten (Burgerbelangen) had een constructief idee: de hondenbelasting afschaffen, die anders met twintig procent gaat stijgen. Hij had daar ook dekking voor gevonden via de OZB, al maakte hij een klein foutje door de tariefstijging (van 0,0799 naar 0,0820) te verwarren met het stijgingspercentage van de OZB zelf, wat in werkelijkheid enkele procenten was, lazen wij terug in het amendement.
Robin Bongers (PRO) wees Van Druiten er scherp op dat hij vorige week nog fel tegen een OZB verhoging was. Dat principiële punt viel ook Bart Omlo (VVD) op, die spottend vroeg of Burgerbelangen vaker de OZB wilde verhogen. Touché, maar onder aan de streep betalen inwoners per saldo minder belasting omdat de uitvoeringskosten van 74.000 euro wegvallen. Van Druiten legde uit dat het hier gaat om een netto lastenverlichting en rekende op steun van de VVD, aangezien die partij al jaren pleit voor het afschaffen van de hondenbelasting.
Mariëlle van Enckevort (Partij voor de Dieren) diende meerdere moties in en bracht met haar aandacht voor dieren een interessant nieuw perspectief in het debat. Het CDA, bij monde van Leendert Houweling, had helemaal geen bijdrage en geen moties. Enerzijds bevestigt dat hun bestuurlijke status, anderzijds pleit het ergens ook voor hen dat zij niet meedoen aan dit circus.
Opvallend was dat namens de VVD deze keer niet fractievoorzitter Bart Omlo het woord voerde over een motie, maar zijn protégé Rick van Heusden. Hij pleitte voor doelmatigheid en efficiëntie bij het bouwen van nieuwe projecten. Een enorme inkopper waarbij je je vooral afvraagt of dat dan nu niet gebeurt.
De kast, de dominee en het selectief shoppen
Deze motie van Van Heusden bracht de raad op een wezenlijke discussie. Deze werd onbewust maar voorspelbaar ingeleid door burgemeester Verhulst, die Sam Elfvering per ongeluk aankondigde als "de heer Elfvering van de SGP", vanwege diens donkere pak. Het leverde gelach op en een gevat antwoord van Elfvering: hij was naar eigen zeggen al een keer uit de kast gekomen, maar een tweede keer uit die kast ging echt niet lukken.
Sam was scherp deze avond en greep de rol van oppositieleider. Hij constateerde een duidelijke tweedeling in de raad en interrumpeerde Rick van Heusden (VVD) met de vraag wat de wethouder straks precies anders gaat doen als deze motie wordt aangenomen. Er zit namelijk een flinke dubbelheid in het overbodig verklaren van moties van de oppositie tegenover die van de coalitie.
Die discussie zette zich voort richting VVD wethouder Thimo Harmsen en raadslid Elfvering, die in het debat fel tegenover elkaar stonden. Sam Elfvering (D66) wees als een ware dominee van een nihilistische gemeente feilloos op de willekeur van Harmsen en het college. Wanneer krijgt een motie 'oordeel raad', wanneer zegt het college 'we doen het al' en wanneer wordt een voorstel ontraden? Er wordt overduidelijk selectief geshopt.
De balans van de avond
De grote winnaars binnen de oppositie waren de linkse partijen. PRO en D66 sleepten allebei een motie binnen, naast uiteraard alle coalitiepartijen die hun voorstellen vooraf leken te hebben afgestemd.
Ruben van Druiten (Burgerbelangen) kreeg nul op het rekest. De gehate hondenbelasting blijft gewoon bestaan, mede dankzij de VVD. Alleen PRO, de Partij voor de Dieren en Forum voor Democratie stemden voor afschaffing. De inhoudelijk scherpe motie van Forum voor Democratie betreffende jeugdzorg bleef steken op vier stemmen. De rechtse oppositie trok deze avond duidelijk aan het kortste eind, terwijl Sam Elfvering (D66) zich ontpopte tot de morele winnaar en leider van het debat.