Sigaar uit eigen doos

Gepubliceerd op 15 oktober 2026 om 00:09

U heeft hem vast ook weer op de mat voelen ploffen: de glimmende waardebon van Ede Doet. De halfjaarlijkse herinnering dat het college van B&W zielsveel van u houdt. Tenminste, van uw geld. Want terwijl de OZB-aanslag u de tranen in de ogen jaagt, strooit de gemeente met cadeaubonnen van wel zeven euro en vijftig cent. Een gulle gift? Welnee. Welkom in de wondere wereld van de Edese rondpomp-bureaucratie.

Het is een prachtig psychologisch experiment. Stel, u wordt op straat beroofd. De dief grist honderden euro's uit uw portemonnee (laten we het voor het gemak even de OZB-verhoging van 4,9% noemen, vlak na de recordklap van 13,5% vorig jaar). Maar net voor de overvaller wegrennt, draait hij zich om, drukt u een tientje in de hand en zegt joviaal: “Alsjeblieft, voor een leuk bloembakje in de straat. Wel voor de vervaldatum uitgeven hè!”

Zou u de dief bedanken voor zijn warme maatschappelijke betrokkenheid? In Ede wel. Daar noemen we dat ‘burgerparticipatie en krijgt het een eigen website.

De frictie-feesttent

Ede Doet is de ultieme sigaar uit eigen doos. Het geld op die bon is namelijk gewoon uw eigen belastinggeld. Maar in plaats van dat de gemeente de OZB simpelweg met vijftien euro per jaar verlaagt – wat u direct merkt in de portemonnee – kiest het raadhuis voor de toeristische route.

Om die zevenenhalve euro van uw bankrekening naar uw buurtfeestje te krijgen, is er een hele carrousel aan frictiekosten opgetuigd. Ruim 55.000 huishoudens krijgen twee keer per jaar een gepersonaliseerd stuk papier op de mat. Tel uit je winst: 110.000 brieven drukken, verpakken en laten bezorgen door PostNL. Dat kost duizenden euro's aan inkt, papier en postzegels.

En dan zijn we er nog niet. Er moet een peperduur, op maat gemaakt online crowdfundingsplatform in de lucht worden gehouden. Er worden reclamecampagnes gelanceerd in de lokale kranten en op social media om u te smeken de bon vooral niet te vergeten. En op het gemeentehuis zit een legertje aan wijkregisseurs en administratieve krachten fulltime de ingediende bonnetjes te controleren. Er lekt naar schatting zo’n 15 procent van het totale budget weg aan de bureaucratische feesttent die het systeem overeind houdt.

De 'Draagvlak-chantage'

Het officiële argument? "Als we de belasting verlagen, praat u niet met uw buren." De gemeente gebruikt uw eigen geld dus als chantage-middel om u sociaal te activeren. U móét wel met de buurvrouw gaan leuteren, want pas als vijftig buurtgenoten hun bonnen op één hoop gooien, kun je die felbegeerde buurtbarbecue betalen.

En bent u de bon vergeten? Oeps, vervallen. Dan vloeit uw eigen geld geruisloos terug naar de algemene pot van de stichting. Kassa voor de gemeente, die met de restjes goede sier kan maken. Ede Doet koopt een vals gevoel van gemeenschapszin af met een ingewikkelde omweg. Dus, beste Edenaren, heeft u die bon van € 7,50 al geactiveerd? U heeft nog twee dagen tot 17 oktober, wees er snel bij.

Laten we de krachten bundelen. Wie start er op EdeDoet.nl een buurtinitiatief genaamd: "We storten alle bonnen terug naar de algemene middelen in ruil voor een structurele OZB-verlaging"? Kijken of de wijkregisseur dit plan goedkeurt.