EDE – Alles draaide gisteravond om twee grote onderwerpen op de politieke agenda: de brandweer en de herontwikkeling van de monumentale Enkahal. Aangezien ik vandaag op vrijdag lekker vrij ben en Mehmet het gisteravond ook gezellig vond om samen live op het scherm te kijken, zocht ik hem op om scherpe aantekeningen te maken. In dit deel bespreken we de invulling en de kredietaanvraag voor de Westhal op het ENKA-terrein, die als multifunctionele ontmoetingsplek ruimte moet gaan bieden aan onderwijshuisvesting, een cultuurpodium en een 'Enkahuis'. De oordeelsvormende vergadering werd voorgezeten door Sam Elfvering (D66).
Brood, spelen en miljoenen
Het was Gemeentebelangen-icoon Henk Rigtholt die traditiegetrouw het bal opende en aftrapte. Omdat dit mogelijk een echt Gemeentebelangen-onderwerp is en de oude Henk als een jonge puppy stond te kwispelen, vroeg hij vooraf direct om extra spreektijd. Een begrijpelijke wens die gelukkig direct werd toegestaan door voorzitter Sam Elfvering. Al ben ik zelf absoluut geen fan van Gemeentebelangen, toch onderschrijf ik hun verhaal dat een poppodium meteen goed invullen verstandiger is. Henk Righolt wilt van de Westhal een volwaardig poppodium maken. "Het moet geen tweede Astrant worden", klonk het vastberaden. Toen Kees van Wolfswinkel (SGP) hem kritisch vroeg of die grap dan ook direct 2,5 miljoen euro mag kosten, bleek Henk Righolt gul met gemeentegeld: van hem mag het eigenlijk alles kosten.
De SGP, die dit uiteraard allemaal helemaal niet wil, hamerde daarna bovendien stevig door over het parkeren, want waar moeten al die bezoekers in hemelsnaam hun auto kwijt?
De ambitie spatte er vanaf bij Gemeentebelangen. Dit lokte meteen Mariëlle van Enckevort (Partij voor de Dieren) uit haar tent en deed de wenkbrauwen direct fronsen. Want hoe vaak biedt zo’n zaal nou daadwerkelijk plaats aan 650 mensen? Van Enckevort probeerde het debat direct te concretiseren en vroeg fijntjes hoeveel evenementen per jaar er nu echt op die schaal plaatsvinden. Een slim debattrucje, dat wel. Henk Righolt moest het antwoord in eerste instantie schuldig blijven, maar riep toen maar dat het om wel 50 keer ging. Dat baseerde hij losjes op 'andere poppodia', al kon hij er vervolgens niet eentje bij naam noemen. Bluf of niet, hij noemde in elk geval een getal. Annemiek Stam (ChristenUnie) vatte de teneur gevat samen: voor Henk en co kan het simpelweg nooit groot genoeg. Stam spreekt overigens liever respectvol van een cultuurpodium in plaats van een poppodium.
Cultuurfundamentalisten en besmettelijk zeikberengedrag
Natuurlijk waren er de te verwachte reflexen. De SGP ziet een poppodium vanwege de overlast sowieso niet zitten, trouwens evenementen en de SGP blijven een moeizaam huwelijk. Pieter Pries (VVD) koos de lijn van de portemonnee: doelmatigheid en zuinigheid staan voorop, al waarschuwde hij dat te hard beknibbelen ten koste gaat van de kwaliteit van het product. De Partij voor de Dieren hield het praktisch: waar gaan de mensen roken, waar blijven de peuken en waar parkeren we de fietsen?
En dan was er nog Ruben van Druiten (Burgerbelangen), die de twijfelachtige eer aanmat zich letterlijk te kronen tot 'cultuurfundamentalist'. Hij maakte zich ontzettend druk over de aanwezigheid van graffiti op de muren. Dat laatste wilde hij absoluut niet hebben. Het wekte bij mij de indruk dat Ruben van Druiten inmiddels volledig is besmet door het typische wijkgevoel daar en het aanstekelijke zeikberengedrag van de buurtbewoners moeiteloos heeft overgenomen. Terwijl ik nog laconiek opmerkte "wat maakt die graffiti nou uit, het gaat er wel weer af", stuitte die achteloosheid aan de tafel direct op felle weerstand bij mijn gastheer waar ik als Edese wolf op bezoek was.
Mehmet raakte namelijk oprecht geïrriteerd dat Nederlanders altijd zo laks en achterloos met hun eigen spullen en historie omgaan. De ENKA is immers ons allergrootste historische symbool, en dat geldt ook voor Mehmet persoonlijk. Hij verfoeide die makkelijke houding en stelde direct de norm: "In Istanbul krijg je zware straffen voor vandalisme, en dat is niet voor niks! Met cultuur moet je voorzichtig omgaan. Ruben van Druiten denkt tenminste als een Turk."
Goud in handen?
Tussen alle splinterdiscussies door bracht Floris van der Niet (CDA) een positieve noot. Waar hij kritisch begon, concludeerde hij dat de gemeente met dit multifunctionele gebouw simpelweg 'goud in handen' heeft. De Westhal moet die ultieme ontmoetingsplek worden om eenzaamheid in de wijk te bestrijden. Wesley Glasmacher (Forum voor Democratie) sloot zich wat dat betreft nuchter aan bij de zakelijke kant van het cultuurpodium: "We geven serieus veel geld uit en daar moet je iets goeds voor terug krijgen." Wesley had gewoon weer eens een goed verhaal. Het was duidelijk dat hij er als een echte muzikant tegenaan kijkt; hij merkte scherp op dat het wellicht voor Edese, groter wordende artiesten in Ede begonnen kan zijn. Zijn vurige pleidooi? Geef de zaal via open podia ook echt terug aan de Edese inwoners en lokale muzikanten.
De maidenspeeches en het schaap dat op zijn rug ligt
De avond werd uiteindelijk gekleurd door een aantal memorabele vuurdoop-momenten, die helemaal aan het einde van het debat de harten stalen. Dolf Schimmel (D66) beet het spits af met een prachtig, anekdotisch verhaal over zijn jeugd op de boerderij, klusjes doen met opa Schimmel en het eigenhandig overeind helpen van een schaap op zijn rug. Naast zijn persoonlijke anekdote wierp hij direct de kritische vraag op waarom we eigenlijk genoegen nemen met een capaciteit van 400 bezoekers, en waarom we niet meteen opschalen naar 650. Ondanks de gezonde, hoorbare zenuwen wist hij een knappe brug te slaan naar iets nieuws. Wel waarschuwde hij direct voor geluidsoverlast.
Kees van Wolfswinkel (SGP) hekelde de stelling dat de gemeente Ede als grote gemeente het minste aan cultuur uitgeeft en dat je daardoor als 'achterlijke' gemeente wordt aangezien, waardoor er nu prompt grote plannen worden gemaakt. Volgens hem rent men direct naar de tekentafel, terwijl men vergeet dat de inwoners eigenlijk best tevreden zijn over het huidige cultuuraanbod. De SGP heeft echter grote moeite met de invulling van het poppodium. Voor de SGP zijn evenementen en popmuziek immers een wereldse verlokking waar de partij principieel niet achter staat. Anderzijds is deze kritiek achteraf louter 'ketelmuziek', aangezien het plan in het college van B&W al keurig is afgehamerd
Aan de andere kant van het politieke spectrum maakte Omied Chalebyani (PRO) indruk met zijn maidenspeech. Ook hij trok direct ten strijde voor die grotere zaalcapaciteit van 650 man. Verder was het geen gortdroog technisch verhaal, maar een doorleefd, persoonlijk relaas over zijn vlucht naar Nederland en zijn politieke kompas: die bril van rechtvaardigheid. Hij was een tikkeltje zenuwachtig, maar logisch met een maidenspeech en een debuut is altijd spannend. Nu horen we bij de Edese Wolven over het algemeen liever dit soort persoonlijke verhalen dan puur technische beschouwingen, al moet ik bekennen dat ik erg vatbaar ben voor de techniek achter alles.
Ondanks die hoorbare spanning dropte hij wel direct de volgens hemzelf 'controversiële' stelling of Ede nu eigenlijk een dorp of een stad is. Tja, alsof dat tegenwoordig nog een zinderende controverse is in de politiek. Echte controverses gaan over islam, homoseksualiteit of immigratie en niet over de vraag of we in een uit de kluiten gewassen dorp of een bescheiden stad wonen. Maar goed, die discussie blijft typisch Edes. Inhoudelijk scoorde hij een sterk punt over de zeldzaamheid van luxe dat er zoveel beschikbare ontwikkelbare ruimte vlakbij het station is. Dat klopt, en ook hoe deze herontwikkeling van de monumentale Enkahal zich gaat voltrekken moeten we nog meemaken, net zoals we de komende tijd gaan zien hoe Omied Chalebyani zichzelf politiek verder gaat ontwikkelen. De vuurdoop is in elk geval achter de rug en zijn verhaal gaf de avond kleur.
De toon is gezet en de kredietaanvraag is ingediend, maar de uiteindelijke uitwerking zal nog heel wat politiek gekletter opleveren. In de Edese politieke wei is het immers traditie: zodra er een schaap op zijn rug ligt, staat de één al klaar om te helpen, terwijl de ander het mes en de vork alvast slijpt.
Wordt ongetwijfeld de komende jaren vervolgd! De wolven zullen dit blijven volgen.