De grote Edese groene gelijkheid

Gepubliceerd op 9 januari 2026 om 13:45

Welkom in Ede, de plek waar we niet langer wonen, maar waar we ‘deelnemen aan een sociaal-ecologisch experiment’. Als u zich afvraagt waarom uw gemeentelijke belastingaanslag inmiddels de omvang heeft van een gemiddeld telefoonboek, dan heeft u de memo gemist: we zijn hier namelijk eigenhandig de thermostaat van de planeet aan het terugdraaien.

In het statige gemeentehuis aan de Bergstraat heeft zich een wonderlijke coalitie gevormd. Een soort politieke Ratatouille, maar dan zonder de Franse finesse. We hebben Gemeentebelangen, die ooit de stem van de gewone man waren, maar inmiddels zo diep in het pluche zitten dat ze de geur van mest hebben verruild voor die van biologische lavendelolie. En dan zijn daar de drie ruiters van de groene apocalyps: D66, GroenLinks-PvdA en de ChristenUnie.

Samen vormen zij het 'Ministerie van Zelfbevlekking en Ideale Werelden'. Hun missie? Ede transformeren tot een utopie waar de vogels harder fluiten dan de burgers klagen over de ozb.

De 0,000001 graad van geluk

Het doel is helder: we moeten duurzaam. En niet een beetje duurzaam, nee, Ede moet de koelkast van de Veluwe worden. De wethouders rekenen zich rijk met ingewikkelde modellen. Als we nou álle tegels in de wijk verruilen voor inheemse brandnetels, álle lantaarnpalen dimmen tot het niveau van een kaars in een windtunnel, en de ozb met nog eens tien procent verhogen, dan – en dit is wetenschappelijk bijna niet te bewijzen – krijgen we het in Ede precies 0,000001 graad koeler.

Terwijl de rest van de wereld lachend extra kolencentrales bijbouwt, staan wij in Ede trots met een plantenspuit de opwarming van de aarde te bestrijden. Het kost een paar honderd euro per huishouden extra, maar hé: u kunt straks wel zeggen dat uw lege portemonnee heeft bijgedragen aan de redding van een zeldzame korstmos op de Ginkelse Hei.

De grote parkeer-exodus

En dan hebben we het nog niet eens over uw auto gehad. Die vierwielige asbak van u is de coalitie een doorn in het oog. Volgens D66 is een auto eigenlijk een soort rijdende zondeval. Dus wat doen we? We gaan ‘vergroenen’. In de praktijk betekent dit dat de parkeerplaats voor uw deur wordt geofferd aan de Goden van de Biodiversiteit.

In plaats van uw trouwe Volkswagen staat er nu een ‘insectenhotel’ (een duur woord voor een stapel rot hout) of een pluktuin waar alleen de plaatselijke honden hun behoefte doen. U moet uw auto voortaan drie wijken verderop parkeren op een ‘mobiliteitshub’ (een modderig veldje met een duur bord). Maar niet getreurd: de wandeling van twintig minuten naar uw auto is ‘goed voor de gezondheid’ en ‘versterkt de sociale cohesie’, aldus de ChristenUnie, die er waarschijnlijk ook nog een bijbeltekst over het lijden bij kan citeren.

Politieke zelfbevlekking

Het mooiste is de sfeer tijdens de raadsvergaderingen. Daar overladen de fracties elkaar met complimenten over hun ‘moedige visie’. GroenLinks-PvdA droomt van een Ede waar we allemaal in een linnen tuniek op een deel-e-bike naar de biologische markt zoeven, terwijl de burger zich afvraagt of hij de verwarming nog wel op 19 graden durft te zetten.

Het is een vorm van politieke masturbatie waar de vonken vanaf vliegen: ze kijken in de spiegel, zien een wereldverbeteraar, en sturen de rekening naar u. Want idealen zijn prachtig, zolang een ander ze maar betaalt.

De rekening van de revolutie

Dus, beste Edenaar, de volgende keer dat u met drie tassen vol boodschappen door de regen zeult omdat uw parkeerplaats is omgetoverd tot een 'ecologische verbindingszone', bedenk dan: u doet het voor een groter doel. U bent de sponsor van de morele superioriteit van uw gemeentebestuur.

Ede wordt groener, stiller en onbetaalbaarder. Maar ach, als we straks allemaal failliet in onze tuin vol onkruid zitten, hebben we in ieder geval de wetenschap dat we die 0,000001 graad hebben binnengesleept. Jammer dat je van een koelere planeet geen brood kunt kopen, maar de wethouder heeft in ieder geval een goed verhaal voor op het volgende congres in de Randstad.