De Edese coalitieonderhandelingen verliepen de afgelopen periode achter gesloten deuren, tot grote frustratie van oppositiepartijen D66, PRO en de Partij voor de Dieren. Sam Elfvering (D66), Robin Bongers-Karmaoui (PRO) en Mariëlle van Enckevort (PvdD) eisen via schriftelijke raadsvragen een keiharde vergelijking met de formatie van 2022. Zij herinneren het college aan de aangenomen motie om de formatie “zo veel mogelijk in de openbaarheid” te laten plaatsvinden. De realiteit van het politieke handwerk laat zich echter zelden vangen in openbare verslagen.
Politieke achterkamertjes of bittere noodzaak?
In oktober 2022 nam de Edese gemeenteraad een motie aan voor transparantere onderhandelingen. In 2025 deed de huidige coalitie daar nog een schepje bovenop door beterschap te beloven. Nu de rook van de recente formatie is opgetrokken, trekken de drie oppositiepartijen aan de bel. Volgens hen is er geen enkele openbare sessie georganiseerd en zijn er geen inhoudelijke tussenrapportages gedeeld. Zij willen nu feitelijk onderbouwd zien op welke punten dit proces opener was dan in 2022.
De illusie van glazen muren
Als De Edese Wolven zien wij de deuren van het gemeentehuis natuurlijk het liefst wagenwijd openstaan. Transparantie is het fundament van een gezonde democratie. Toch ruiken deze raadsvragen heel sterk naar politiek voor de bühne. Het smeden van een stabiele coalitie draait immers om het opbouwen van onderling vertrouwen en het sluiten van ingewikkelde compromissen.
Wandelgangen en informele telefoontjes kun je simpelweg niet uitsluiten van dit proces. Het uitruilen van politieke standpunten—waarbij partijen pijnlijk verlies moeten slikken om winst op andere dossiers te boeken—gebeurt nu eenmaal nooit in de openbaarheid.
De hypocrisie van de wandelgangen
Hier wringt de schoen en loert de politieke hypocrisie. Denkt de Edese kiezer nu werkelijk dat Sam Elfvering en Robin Bongers een discreet telefoontje weigeren? Of dat zij in de wandelgangen de lippen stijf op elkaar houden zodra er informeel overleg wordt gezocht? Natuurlijk niet. Zo werkt de politiek niet en zo werken zij zelf ook niet.
Als de heren morgen zelf aan de formatietafel zitten, bellen en ritselen ze net zo hard buiten het zicht van de camera's om. Een politicus die de wandelgangen weigert, zet zichzelf immers direct buitenspel. Het is dan ook met twee maten meten: die coalitie de maat nemen over achterkamertjes, terwijl je drommels goed weet dat politiek handwerk simpelweg niet zonder informeel overleg kan.
Politiek als ambacht
Politiek is namelijk een ambacht. Er is een formele zaal voor het publieke debat, de verantwoording en de uiteindelijke besluitvorming. Maar achter de schermen hoor je vrijuit te kunnen praten en aftasten. De vorming van een college van B&W kun je simpelweg niet live in een raadsdebat uitvechten. Zonder de rust om standpunten los te laten en scenario's te verkennen, blokkeert het hele proces. Een chef-kok laat de gasten in het restaurant toch ook niet proeven van de mislukte sauzen en de rommel in de keuken voordat het uiteindelijke topgerecht op tafel staat?
De cultuur van de loze belofte
Deze drang naar openbaarheid past naadloos in de bredere trend van symboolpolitiek waar de overheid zo dol op is. Het doet sterk denken aan de grootschalige campagnes in kranten en op billboards tegen straatintimidatie en het lastigvallen van vrouwen. De posters hangen overal, de morele stellingnames zijn prachtig voor de bühne, maar op straat verandert er wezenlijk helemaal niets. Het is window dressing: praten over een ideale wereld om maar niet te hoeven dealen met de weerbarstige praktijk. In Ede praten we nu over glazen muren, terwijl de achterkamertjes gewoon openblijven.
Pers erbij, discussie op slot
Het openstellen van de onderhandelingskamer voor het publiek en de pers werkt dan ook vaak averechts. Zodra er camera's en journalisten bij staan, veranderen constructieve gesprekken in politieke discussies voor de bühne. Raadsleden gaan dan standpunten herhalen voor hun eigen achterban in plaats van te zoeken naar de verbinding. De raadsvragen van D66, PRO en PvdD leggen een diep dilemma bloot: Ede wil een glazen gemeentehuis, maar die politieke realiteit dicteert dat een coalitie in de luwte wordt geboren.
Wat vind jij van deze raadsvragen van D66? Slaan ze de spijker op de kop, of is dit pure symboolpolitiek? Laat je reactie hieronder achter!
Kwaliteitsjournalistiek van De Edese Wolven
Naast onze vaste dosis satire publiceren wij incidenteel opinierende, hoogwaardige redactionele artikelen. Vanuit onze journalistieke en politieke achtergrond houden we Ede scherp, met een duidelijke mening, gratis en voor iedereen toegankelijk.
Bronnen: Raadsvragen algemeen
Raadsvragen: D66-PRO-PvdD - Openbaarheid coalitie-onderhandelingen
Reactie plaatsen
Reacties