Het moest een keer gebeuren in ons eigen Edese sprookjesbos. De politieke machine draait op volle toeren, maar ze produceert louter lucht. De raderen draaien, de livestreams staan aan, maar voor de burger blijft het resultaat een volmaakte, ijzige nul. Er is geen sprake van een raad die weigert te stemmen. Nee, de stemmen staken hier nooit. In plaats daarvan stuiten we op iets dat vele malen destructiever is: de dictatuur van de meerderheid.
Maar we hadden het kunnen weten. De geschiedenis herhaalt zich immers nooit, maar ze rijmt wel. We hadden moeten luisteren naar onze eigen lokale Nostradamus. Naar de man die de toekomst allang op papier had gezet: onze eigen burgemeester, Rene Verhulst.
Vijf jaar geleden schreef hij het satirische boekje Stakende Stemmen. We lachten er destijds om tijdens de koffiepauze; we dachten dat het een onschuldig project was van een burgervader die in eenvoudige pen de lokale pers op de hak nam. In zijn boekje waarschuwde Verhulst indringend voor de kracht van anonieme, online blogs en bestempelde die kritische burgers als de zesde macht. Hij bleek destijds al een scherp oog te hebben voor de dynamiek van online media. Hoe blind waren wij eigenlijk?"
Verhulst gaf die digitale dorpspleinen destijds veel te veel eer en te veel macht. De werkelijkheid houdt ons inmiddels een nog veel killere spiegel voor. De realiteit van ons huidige bestuur is vele malen genialer en funester dan zijn fictie. Verhulst zocht de dreiging bij kritische schrijvers buiten de deur, maar de echte onmacht van de Edese burgers zit oneindig veel dieper dan een bestuurlijke invulling van een paar websites.
In het boekje vreesde men de opstand van het volk, maar in onze echte raadszaal regeert de ijzeren discipline van de machthebbers zelf. De stemmen staken namelijk nooit lang als er macht op het spel staat. De raderen worden altijd gesmeerd door opportunistische allianties, puur gesmeed om het veiligstellen van wethoudersbaantjes. We zitten nu met de gebakken peren en een diep religieuze, christelijke meerderheid die met de armen over elkaar een onwrikbaar blok vormt.
Terwijl de echte wolven buiten de hekken loeren, hebben de technocratische raadsleden de rijen gesloten. En terwijl wij als een trouwe roedel de politieke situatie volgen, voltrekt zich een berekend schouwspel. Er wordt gestemd met de rekenmachine in de hand. Het resultaat is een dictatuur van de meerderheid, geleid door bestuurders die zelf alles hebben en in hun eigen bevoorrechte wereld niets tekortkomen. Voor een bestuurder zijn de gigantische maatschappelijke problemen van vandaag de dag slechts agenda-onderwerpen, droge dossiers en beleidsstukken. Het raakt hen persoonlijk niet.
Vanuit die bevoorrechte positie is het immers makkelijk om onze belangen en veiligheid in te ruilen voor duizenden mensen van buiten die onze westerse waarden niet onderschrijven. Een verzorgingsstaat wordt zo stap voor stap uitgehold voor wereldvreemde idealen, terwijl een alsmaar groter wordend beroep wordt gedaan op onze gezondheidszorg, sociale woningbouw en uitkeringen. Onze bestuurders lijden hier zelf geen greintje pijn van. Terwijl de kloof tussen arm en rijk onder dit bewind alleen maar groter wordt, raken zij, inclusief onze eigen Rene, steeds verder losgezongen van de gewone man in de straat. De angst om de macht te verliezen regeert, en het algemeen belang ligt al lang op het kerkhof.
Juist daarom zijn de columnisten vandaag de dag zo hard nodig. Zij zijn vrijer en beter in hun oordelen, simpelweg omdat hun woorden niet politiek afgewogen hoeven te zijn. Vrij van partijbelangen of de jacht op een wethouderszetel prediken zij het nuchtere, harde pragmatisme dat deze gemeente zo hardhandig mist.
Dus, dank u wel, ziener Rene. Uw dystopische titel is inmiddels onze dagelijkse realiteit geworden, al kwamen de stakende stemmen uit een heel andere hoek dan u dacht. Niet de burgers zwijgen, maar het gezonde verstand in de raad is definitief verstomd. Hopelijk gaat uw volgende boek over een enorme zak met geld uit Den Haag, of over een permanent jachtseizoen op probleemmieren. De roedel wacht in spanning af wat de werkelijkheid dan weer gaat overtreffen.