Woordspelletjes winnen het van transparantie in Ede

Gepubliceerd op 9 oktober 2026 om 11:56

Man, man, man, wat een avond. We dachten vooraf serieus dat er over de raadsvergadering van 8 oktober absoluut niks te schrijven viel, maar de werkelijkheid haalde de saaiheid links in. Het werd een grote, onvervalste Christenunie-aandachtsshow. Het had zo’n rustige avond kunnen worden, maar de Christenunie besloot de agenda maar liefst twee keer te gijzelen tijdens het vragenuurtje.

SchrikBarendrechtse toestanden in de zorg

Eerst mocht Arie Barendrecht (in de wandelgangen ook wel Babyface genoemd) het spits afbijten. Inhoudelijk begon hij best sterk: burgers die door hun postcode simpelweg geen huisarts meer kunnen krijgen. In heel Ede nemen nog maar twee praktijken patiënten aan. Dat is oprecht schrikBarend (woordgrapje van de avond). Want hoe moet dat met al die ongebreidelde groei in Ede?

Burgemeester Verhulst had het ondertussen poëtisch over 'witte rook', maar dat bleek helaas gewoon een oefening buiten te zijn. Wethouder Gabriëlle Hazeleger erkende het tekort en suste de boel: ze zijn in 'goed overleg' met Ziekenhuis Gelderse Vallei. Hoe dat het acute probleem van de overvolle huisartsenpraktijken oplost, is ons een raadsel, maar Arie Barendrecht ging er tamelijk tevreden weer bij zitten. Missie geslaagd.

Het 'grote kind' en de 'rukbaarheid'

Meteen daarna was het tijd voor Christenunie deel 2. Annemieke Stam kwam op de proppen met het project 'Kamers met Aandacht'. Een nobel, maar ietwat kinderlijk idee. Dit initiatief matcht kwetsbare jongeren die de jeugdzorg verlaat met particulieren die een kamer overhebben. Het idee is dat een 'hospita' deze jongeren een veilige start biedt richting zelfstandigheid. Blijkbaar vond Annemieke Stam de normale aandacht van schriftelijke raadsvragen nog niet voldoende, want ze eiste opzichtig extra zendtijd op voor dit typische Christenunie-kinderdenken. Was dit spoedeisend? Welnee, maar waarom zou je het vragenuur er niet voor misbruiken? Gek hè, die woningnood, met de huidige immigratiecijfers, een middenklasse die volledig wordt uitgehold en de keiharde bezuinigingen op het sociale domein. 'Samen kunnen we alles', zal er vast door haar hoofd gaan, terwijl ze straks veilig naar huis rijdt en ze alles heeft wat een mens nodig heeft.

Toen Annemieke Stam vroeg of het college niet meer 'ruchtbaarheid' aan het project kon geven, klonk dat in de zaal vooral als... tja, 'rukbaarheid'. Een nogal rare en ongemakkelijke woordkeuze. Het hele idee van Kamers met Aandacht betekent in onze ogen trouwens gewoon: schuif het probleem van kwetsbare mensen die hulp en woonruimte nodig hebben maar lekker af op de burgers.

Vervolgens was het tijd voor de dagopvang van Stichting Ontmoeting. Daar kwamen blijkbaar te veel mensen over de vloer die officieel niet dak- of thuisloos waren. Bert van Roekel (SGP) brak een lans voor deze groep: sinds 1 oktober mogen deze 'gewone' bezoekers namelijk niet meer langskomen voor een simpele kop koffie en een luisterend oor, omdat de toestroom te groot werd. Bert van Roekel stelde terecht vast dat juist die ontmoeting tussen verschillende achtergronden een positief effect kan hebben.

De wolven vragen zich echter hardop af: hoe selecteer je hier in hemelsnaam aan de deur op? Moet je eerst je inschrijving uit het bevolkingsregister laten zien voordat je een bakkie pleur krijgt? Wethouder Jan Pieter van der Schans legde koeltjes uit dat het simpelweg te druk was. Er is kritisch gekeken naar wie er allemaal binnenliepen en de conclusie was hard: die dagopvang is er puur voor dak- en thuislozen. Toen Ruben van Druiten (Burgerbelangen) een simpele vraag stelde om te achterhalen hoe groot dit probleem nu eigenlijk echt was, beweerde Jan Pieter van der Schans met een stalen gezicht dat het om 'tientallen mensen' ging. Klopt dat wel? Wij als wolven denken niet dat de wethouder ooit zelf een dakloze heeft gesproken. Maar het klonk overtuigend en hij zal de cijfers vast van ambtenaren hebben verkregen. Tja, er wordt nu blijkbaar keihard 'ontzorgd' op de rug van de allerzwaksten. Geen euro te veel naar iets dat toch al te veel kost.

Het Jeugdzorg moeras (en de coalitiemuur die werd opgetrokken)

Tot slot probeerde Richard Hoogland (D66) transparantie en meer helderheid te krijgen met een motie over de alsmaar stijgende kosten in de jeugdzorg. Tien procent van het totale budget gaat naar de jeugdzorg, en Richard Hoogland wil meer informatie om de gemeenteraad periodiek inzicht te geven in de ontwikkeling van de jeugdhulpuitgaven. Daarbij moet er in ieder geval inzicht komen in: de volumeontwikkeling per zorgvorm, de prijsontwikkeling en tarieven, de totale uitgaven en de gemiddelde kosten per jeugdige.

Wij als wolven begrepen Richard Hoogland hierin wel, want sturen zonder cijfers is als autorijden met een blinddoek op. Er verdwijnen bakken met geld naar de jeugdzorg, maar probeer er als raadslid maar eens chocola van te maken. Behalve de abstracte, ondoorzichtige miljoenenposten in de algemene begroting is er totaal geen fatsoenlijk inzicht in waar dat geld nu echt naartoe rolt. Die blinde vlek is levensgevaarlijk.

Maar de coalitiepartijen schoten direct in de verdediging. Niemand minder dan Marije Komdeur (CDA) opende de aanval met een kribbige interruptie: wat was hier nu eigenlijk de meerwaarde van, want er waren toch al "genoeg rapportages"? Ja mevrouw Komdeur, er zijn genoeg cijfers in totalen te vinden, maar een duidelijk beeld van hoe dit komt en verdere verdieping is er simpelweg niet. Je kunt uit die grote potten dus precies niks aflezen.

Vervolgens deed ook coalitiegenoot Jacky van de Pol (GemeenteBelangen) een duit in het verdedigingszakje. Ze vroeg Richard Hoogland kritisch wat hij dan concreet dacht te gaan doen met al die cijfers. Het antwoord van Richard Hoogland was simpel: "Een plan maken."

Johan van Eckeveld (SGP) vreesde nog dat we nu alleen op financiën gaan sturen. Zelfs Arie Barendrecht (Christenunie) deed nog een zure duit in het zakje: "We hebben het hier al vier keer per jaar over bedragen in allerlei informatieve sessies, wat gaat dit extra doen?"

Kortom: de hele coalitie (CDA, Christenunie en GemeenteBelangen) trok direct een muur op om de boel dicht te timmeren. Richard Hoogland sneerde scherp terug dat de ambtenaren dat overzicht heus wel kunnen maken, alsof daar de twijfel lag. Dat was een slimmigheidje. Als klap op de vuurpijl vroeg Bart Omlo (VVD) nog of D66 ook wat harder wilde sturen op zorgfraude, want dit was volgens de burgemeester ook weer 10% van het zorgbudget zelf. Ja, die 10% komt ook in andere vormen terug. Wist je dat 10% homoseksueel is? En 10% linkshandig? Maar scherp letten en sturen op fraude? Dat zullen de D66-broeders natuurlijk nooit hardop eisen, want in die droomwereld is iedereen per definitie zielig, ook de fraudeurs. In die zin blijft iedereen strak zitten in de ideologische kaders die vooraf de inhoudelijke kant altijd blijven vertroebelen.

Maar ondanks al deze politieke woord- en machtsspelletjes had Richard Hoogland wel een punt, zeker met de astronomische bedragen die erin omgaan. Ja, heel soms is zo'n brilweter best een nuttige aanvulling in de Edese raad.